niebieskie kołnierzyki / blue collar (1978)

reż. Paul Schrader
scen. Paul Schrader
wyst. Harvey Keitel, Yaphet Kotto, Richard Pryor

Gdybym miał zgadywać, to powiedziałbym, że Schrader miał kilka różnych pomysłów na swój pierwszy film, ale na fali entuzjazmu, albo wiary we własne możliwości stwierdził, że uda mu się wrzucić wszystkie do jednego scenariusza i mimo wszystko wyczarować jakiś spójny i sprawny obraz… I prawie mu się udało! I to „prawie” nie robi nawet specjalnej różnicy, bo mimo, że wątki i konwencje urywają się i zmieniają jak w kalejdoskopie, to film jest nadal całkiem fajny, przyjemny w odbiorze i świeży. Zaczyna się jak typowy amerykański dramat społeczny z lat 70tych – przemysłowy krajobraz, fabryka taksówek*, walka klas, malowniczy prole (wśród nich nasi bohaterowie – Jerry, Smokey i Zeke), obłudny menydżment, kilka scenek rodzajowych i nagle niespodzianka – trzej protagoniści zaczynają planować napad na kasę związkową. [spoilery]. Ok, czyli nici z dramatu społecznego – będzie albo Rififi albo Oceans 11… Albo nie będzie, bo w kasie zamiast gotówki jest kolejna niespodzianka (dość powiedzieć, że działacze związkowi okazują się jeszcze większymi kutasami niż można się było spodziewać), a bohaterowie powoli odnajdują się w sytuacji rodem z thrillera korporacyjnego. Kalejdoskop bez początku i bez końca.

Z drugiej strony niekonsekwencja gatunkowa mogła być zabiegiem celowym. Takim subtelnym efektem obcości, dzięki któremu akcja nie zasłania tła społecznego i, co ważniejsze, centralnego morału. Dlaczego „morału”? Bo w Niebieskich Kołnierzykach, tak jak w każdym dobrym agitpropie, na zakończenie wniosek, który widownia powinna była wyciągnąć z perypetii bohaterów, podany zostaje elegancko, dużymi literami na złotej tacy.  Godard byłby dumny.

* temat pracy magisterskiej z filmoznawstwa: motyw taksówki w scenariuszach Paula Schradera

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s